Payrolling op zijn retour door nieuwe wet - Arsenaal Flex Professionals

Payrolling op zijn retour door nieuwe wet

1 september 2020

In het kort

  • Door invoering Wet arbeidsmarkt in balans is er minder vraag naar payrollwerknemers, blijkt uit rondgang FD.
  • Sector ziet verschuiving naar uitzendwerk, een waterbedeffect waar de Raad van State voor waarschuwde.
  • Maar door gebrek aan harde cijfers en de gevolgen van corona op de arbeidsmarkt is een goede evaluatie waarschijnlijk niet mogelijk.

Het aantal payrollwerknemers loopt hard terug, stellen advocaten, payrollondernemers en brancheorganisaties tegen het FD. De daling is vooral het gevolg van nieuwe wetgeving, die deze werknemers vergelijkbare rechten geeft als vaste krachten. Maar in de sector zijn signalen dat payrollwerknemers daardoor als uitzendkracht zijn gaan werken, met alsnog minder rechten.

Payrollbedrijven nemen het juridische werkgeverschap van personeel over van het bedrijf waar de mensen daadwerkelijk werken. Deze vorm van flexarbeid was een paar jaar terug sterk in opkomst. Exacte cijfers ontbreken, onder meer doordat het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) geen onderscheid maakt tussen payrollwerknemers en uitzendkrachten. Maar volgens een onderzoek van bureau Panteia telde Nederland in 2015 circa 200.000 payrollwerknemers. Brancheorganisatie ABU schat na vragen van het FD dat dit er nu nog ‘enkele tienduizenden zijn’.

Werkgevers kozen vooral in de jaren na de kredietcrisis voor payrolling om de personeelsadministratie uit te besteden, maar ook — zo vreesden vakbonden en politiek Den Haag — om personeelskosten te drukken en cao’s te ontduiken. Wie via payroll werkte, kreeg niet altijd dezelfde beloning, rechten en pensioen als collega’s in loondienst, ook al was het werk hetzelfde.

De op 1 januari ingevoerde Wet arbeidsmarkt in balans (Wab) moest hier een einde aan maken en werkgevers stimuleren om payrollwerknemers in dienst te nemen, of anders net zo te belonen als vaste krachten. Sindsdien hebben payrollwerknemers een betere rechtspositie en arbeidsvoorwaarden dan uitzendkrachten en andere flexwerkers. Daar komt in 2021 een pensioen dat gelijkwaardig is aan dat van werknemers bovenop.

Waterbedeffect

De Raad van State voorzag direct een waterbedeffect, bijvoorbeeld richting uitzendwerk. ‘Naar verwachting zullen andere, goedkopere, wegen gezocht worden om de functies die payrollbedrijven thans vervullen, vorm te geven’.

Arbeidsrechtadvocaten en payrollbedrijven zien dat nu ook gebeuren. ‘Sommige van mijn klanten gingen werken met zzp’ers, anderen namen mensen in dienst, maar de meesten stapten over naar een “uitzendbureau”,’ zegt directeur Edwin Schaap van payrollbedrijf Payper. Van de 5000 werknemers die via zijn bedrijf werkten, is de helft nog over.

‘Veel payrollers doet nu ook aan uitzenden’, zegt arbeidsrechtadvocaat Suzanne Meijers. Daarbij is het duidelijk dat niet altijd aan de regels wordt voldaan. Belangrijkste onderscheid is dat een uitzendbureau zelf personeel werft, terwijl een payrollbedrijf dat niet doet. ‘Soms zetten payrollbedrijven wat vacatures op de website, maar zijn zij in de praktijk niet actief bezig met bemiddeling’, zegt Meijers.

‘Er zijn bedrijven die dat grijze gebied gebruiken, of misbruiken, om als een uitzendbureau te verkopen wat eigenlijk payroll is’, zegt ook directeur Jurriën Koops van ABU. Daarbij schiet de handhaving tekort. ‘Nu is het alsof er een stoplicht is neergezet en iedereen gewoon door rood rijdt’, aldus Schaap.

Een evaluatie met harde cijfermatige onderbouwing van de effecten van de Wab voor payrollwerknemers en -bedrijven is moeilijk. De wet wordt na vijf jaar geëvalueerd, tussentijds monitort het ministerie van Sociale Zaken niet op de specifieke effecten voor payrollwerknemers. En door de ‘grote en abrupte gevolgen’ van het coronavirus voor de arbeidsmarkt is het ‘mogelijk lastig’ om die goed in beeld te krijgen, schreef minister Wouter Koolmees deze zomer aan de Tweede Kamer in een ‘quick scan’.

Koops beaamt dat. ‘Wij maakten vorig jaar de inschatting dat van payrollmarkt zoals die bestond 10% à 20% zou overblijven als echt payroll’, zegt Koops. ‘En dat een deel van hetgeen dat verdwijnt, wordt omgezet naar uitzend, oproep of zzp. Maar heel eerlijk gezegd is het beeld volledig vertroebeld geraakt door corona.’

Volgens Koops blijft er wel vraag naar payroll bij werkgevers die ‘ontzorgd’ willen worden en dus afwillen van een personeelsadministratie. ‘Dat zie je veel bij kleinere bedrijven waar een beperkt aantal mensen in dienst is of veel mensen met kleine contracten. Daar is werkgeverschap relatief complex, en daar wordt echt gevraagd naar ontzorgen.’

Bron: https://fd.nl/economie-politiek/1354555/payrolling-op-zijn-retour-door-nieuwe-wet